![](/images/Common/photo.png)
رشد شبه پول ۲.۵ برابر پول
![](/images/page/Full/25259_Page_.jpg)
اقتصاد ایرانی: اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران در گزارشی به بررسی روند تغییرات پول و شبه پول در ایران پرداخته است. این گزارش که با استناد به داده های بانک مرکزی تدوین شده است، نشان می دهد در نقدینگی ۱۰۱۷.۳ هزار میلیارد تومانی پایان سال ۹۴، سهم پول ۱۳.۵ درصد و سهم شبه پول ۸۶.۵ درصد بوده است.
برابر آمار بانک مرکزی، میزان نقدینگی در پایان اسفندماه ۱۳۹۴ نسبت به اسفند ماه ۱۳۹۳ با افزایشی ۳۰ درصدی از ۷۸۲هزار میلیارد تومان به ۱۰۱۷.۳ میلیارد تومان رسیده است. نکته قابل ذکر این است که این سهم عمده ای از این افزایش مربوط به سپرده های غیردیداری یا همان شبه پول است. بر اساس این گزارش، رشد شبه پول در سال ۹۴ تقریباً ۲.۵ برابر رشد پول بوده است که یکی از عوامل اصلی آن جذابیت نرخ سود سپرده های بلندمدت عنوان می شود.
به گزارش مهر، در گزارش تحلیلی معاونت بررسی های اقتصادی اتاق تهران، وضعیت پایه پولی نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. این گزارش نشان می دهد پایه پولی در اسفند ماه ۹۴ نسبت به ماه مشابه سال ۹۳، کمی بیش از ۱۷ درصد رشد داشته است. در این گزارش، افزایش سپرده های قانونی بانک ها اثرگذارترین عامل رشد پایه پولی در اسفند ماه سال ۹۴ عنوان شده است. افزایش تقریباً ۲۰ درصدی سپرده قانونی نزد بانک مرکزی در اسفند ماه ۹۴ نسبت به اسفند ماه ۹۳، که میزان آن را از ۸۵ هزار میلیارد تومان به ۱۰۱.۹ هزار میلیارد تومان رسانده است، باعث افزایش ۱۲.۹ واحدی پایه پولی شده است.
همچنین رشد تقریباً ۵۰ درصدی سپرده های دیداری بانک ها نزد بانک مرکزی نسبت به اسفند ۹۳، از جمله عوامل افزایش ۱.۵واحدی پایه پولی عنوان شده است، هم چنین رشد ۵.۸ درصدی حجم اسکناس و مسکوک در دست مردم، منجر به افزایش ۱.۵ واحد پایه پولی اسفند ۹۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل از آن شده است. این گزارش حاوی مقایسه اجزای پایه پولی برحسب مصارف در پنج سال اخیر است که براساس آمار بانک مرکزی و محاسبات این گزارش به دست آمده است.
در این گزارش همچنین به وضعیت ضرایب فزاینده نقدینگی و پولی در اسفند ماه پنج سال اخیر پرداخته است. این گزارش نشان می دهد ضریب فزاینده نقدینگی در اسفند ۹۴ به رقم ۶.۶۲۴ واحد رسیده که بالاترین رقم طی سال های گذشته است. این گزارش اذعان دارد که هر اندازه خلق پول و افزایش نقدینگی در اقتصاد یک کشور از طریق ضریب فزاینده نقدینگی، و نه از طریق افزایش پایه پولی (عامل افزایش تورم) انجام شود، نشان از کارکرد بهتر سیستم بانکی در زمینه بسط پول دارد.
بر اساس این گزارش تحلیلی، رشد بالاتر شبه پول در مقایسه با رشد پول طی دو سال اخیر منتهی به ۹۴، موجب شده است به رغم افزایش ۱۱ درصدی ضریب فزاینده نقدینگی در پایان سال ۹۴ نسبت به سال قبل، شاهد کاهش ۳ درصدی ضریب فزاینده پولی در همین مقطع زمانی باشیم. این در حالی است که سهم پول از نقدینگی که در سال ۱۳۹۰ حدود ۳۴ درصد بوده است طی سال های پس از آن رو به کاهش گذاشته است. روند نزولی سهم پول از نقدینگی شاهد دیگری بر جذابیت نرخ سود بانکی و در عین حال، سرعت کمتر رشد سپرده های غیردیداری در سال ۹۴ در مقایسه با رشد اسکناس و مسکوک و سپرده های دیداری است.
در این گزارش، با اشاره به اینکه ضریب فزاینده پولی از دیگر متغیرهای نشان دهنده وضعیت نظام بانکی است که توان بانک های تجاری را برای افزایش حجم پول نشان می دهد، تصریح شده است که روند نزولی ضریب فزاینده پولی طی سال های اخیر شاهد دیگری بر بالاتر بودن رشد سپرده های غیردیداری در مقایسه با سپرده های دیداری است. شکاف بین دو ضریب فزاینده نقدینگی و ضریب فزاینده پولی در پایان سال ۱۳۹۴ به ۵.۹ واحد رسیده که بالاترین رقم طی سال های اخیر محسوب می شود.